ျမန္မာစကားေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေတာ္ေတာ္ေခါင္းရွုပ္ဖို႕ေကာင္းသည္။ မ်က္ႏွာပ်က္ျခင္းမွာ အလွပ်က္ျခင္းမဟုတ္၊ မ်က္ႏွာရသူသည္ တကယ္မ်က္နွာမရ။ မ်က္ႏွာၾကီးသူသည္ ေခါင္းၾကီးခ်င္မွၾကီးမည္ျဖစ္ျပီး မ်က္ႏွာမြဲမ်ားသည္ အသားျဖဴသူမ်ားလည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။ အစိမ္းလိုက္ စားရေသာအရာမ်ားသည္ အစိမ္းေရာင္ ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္မည္္။ အေရာင္မ်ား ေပါင္း၍ အန႔ံ (စိမ္းေရႊေရႊ) ျဖစ္ႏိုင္ျပီး အသံကို လည္း (အသံဝါ အသံျပာ စသျဖင့္) အေရာင္ခ်ယ္ၾကသည္။ လူစိမ္းသည္ အစိမ္းေ၇ာင္လူမဟုတ္။ စိမ္းကားမႈသည္ အေရာင္ႏွင့္မဆိုင္။ အထီး အမ တြင္ပါဝင္ေသာ အမ သည္ အကို၊အမ တြင္ပါေသာ အမ ႏွင့္ မတူ။ အျပာကားသည္ ကားအျပာမဟုတ္ အျပာေရာင္ပါေသာ ဇတ္ကားလဲ ျဖစ္ခ်င္မွျဖစ္မည္။ အေျခာက္သည္ စိုထိုင္းမႈ ကုန္ခန္းသြားေသာ ေယာက္က်ားဟုတ္မည္မထင္။ အေပ်ာ္အပါးလိုက္စားျခင္း ႏွင့္ ေပ်ာ္ပြဲစားထြက္ျခင္း မတူ။ နားလည္ရခက္ေသာ ျမန္မာစာႏွင့္ ျမန္မာစကားလံုးမ်ားပင္။
အင္း.. ကုလား ဆိုေသာ စကားလံုး.. ကူးလာျဖဴ ကူးလာမဲ ကေန ကုလားျဖဴ၊ ကုလားမဲ အျဖစ္ေျပာင္းသြားသည္ဟုေတာ့ ေျပာၾကသည္။ ပင္လယ္ကို ကူး၍ လာေသာ ကူးလာ ဆိုေသာ စကားမွ ကုလား ျဖစ္သြားသည္ဆိုလွ်င္ ေလယဥ္စီး၍ လာေရာက္အေျခခ်သူမ်ားကို ပ်ံလာ မွ ပ်လား ဟု ဘာလို႕မေခၚလည္း မသိ။
အသားမဲေသာ အာဖရိကန္ လူမ်ိဳးမ်ားကို နစ္ဂါ သို႕မဟုတ္ နီဂရိုး ဟုေခၚလွ်င္ အမ်ားစုမွာ ေခၚသူကို ထသတ္ခ်င္ေလာက္ေအာင္ စိတ္ဆိုးၾကသည္။ မိမိကို အဆင့္အတန္း ႏွိမ္၍ ေခၚျခင္းဟု ထင္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္မည္ ထင္သည္။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက နီဂရိုးမ်ားကို နစ္ဂါ (သို႕) နီဂရိုးဟု မေခၚၾကေတာ့ေပ (နီဂရိုး အမ်ားစုက ရိုင္းသည္ဟု ခံစားရျခင္းကို) တျဖည္းျဖည္း နားလည္မႈေပးလာၾကသည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာပင္ အေမရိကန္ရွိ လူမည္းမ်ားကို အာဖရိကန္-အေမရိကန္ဟု ေခၚၾက(ေရးၾက၊ သံုးႏွံဳးၾက)သည္။ ထိုခဲ့သုိ႕ အျပန္အလွန္ နာလည္ေလးစားမႈမ်ိဳးရရန္ လူမည္းမ်ား ေတာ္ေတာ္ၾကိဳးစားခဲ့ၾကရသည္။
ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႕ ေခၚေသာ ကုလားသည္ နစ္ဂါ လို စကားလံုးမ်ိဳး ျဖစ္ပါက အင္ဒီးယန္းေတြကို အိႏၵိယလူမ်ိဳးဟုသာ ေခၚသင့္သည္ဟု ထင္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ကုလားဟု ေခၚခံရသူအမ်ားစုသည္ နစ္ဂါဟု အေခၚခံရသည့္ အာဖရိကန္-အေမရိကန္မ်ား ခံစားရသည့္ ခံစားခ်က္နည္းတူ ခံစားရပါက ထိုသို႕ မေခၚသင့္ေပ။ ဒါကေတာ့ ယဥ္ေက်းသူမ်ား လိုက္နာသင့္ေသာ အခ်က္ဟု ထင္သည္။ တရုပ္ကို က်ေတာ့ ဘာလို႕ တရုပ္လို႕ ေခၚသည္မသိ။
အရင္တပတ္က ဟစ္တလာအေၾကာင္း documentary ၾကည့္ျဖစ္သည္။ဟစ္တလာ သည္ ဂ်ာမန္အမ်ားစုအား ဂ်ဴးလူမ်ိဳးမ်ားအေပၚ မုန္းတီးမႈကို အေျခခံ၍ စည္းလံုးေစခဲ့သည္။ ျပသနာအားလံုးကို ဟုတ္ဟုတ္မဟုတ္ဟုတ္ ဂ်ဴးအေပၚသို႕ ပုံခ်ခဲ့သည္။ ဂ်ဴးမ်ားအသြင္ေဆာင္၍ မေကာင္းမႈမ်ားလုပ္ခါ ဂ်ဴးမ်ားအေပၚ ျမင္ေသာ ဂ်ာမန္တို႕၏အျမင္ကို ပို၍ ဆိုးရြားေစခဲ့သည္။ ပထမကမာၻစစ္အျပီး ကြန္ျမဴနစ္၊ ဆိုရွယ္လစ္ ၊ ဒီမိုကေရစီ၊ အစရွိသျဖင့္ ဝါဒအမ်ိဳးစံုကြဲေနေသာ ဂ်ာမန္မ်ားက မည္သည့္ဝါဒ မည္သုိ႕ပင္ကြဲေနေစကာမူ အမ်ားစုသည္ ဂ်ဴးကိုမုန္းရာတြင္ေတာ့ ညွိစရာမလိုပဲ တူၾကသည္။ ဟစ္တလာက ထိုအခ်က္ကို နင္း၍ ဂ်ာမန္တို႕၏ စည္းလံုးမႈ ျပန္ယူသည္။ အစပိုင္းတြင္ ဂ်ဴးတို႕ မေကာင္းေၾကာင္း၊ ဂ်ဴးမုန္းတီးေရး ဝါဒျဖန္႕သည္။ ထို႕ေနာက္ ဂ်ဴးႏွင့္ ဂ်ာမန္ အဓိကရုန္းမ်ား လုပ္သည္။ ဂ်ဴးပိုင္ေသာ စီးပြားေရးမ်ား ၊ ဆိုင္ခန္းမ်ား ကို ဂ်ာမန္မ်ားက ဒုကၡလိုက္ေပးသည္။ ဂ်ဴးဆိုင္တြင္ မဝယ္ခိုင္း၊ ဂ်ာမန္ဆိုင္တြင္ ဝယ္ခိုင္းသည္။ ေနာက္ပိုင္း ဆိုးသထက္ ဆိုးလာေတာ့သည္။
ဂ်ဴးမ်ားအားလံုး ေကာင္းသည္ဟု က်ေနာ္မဆိုလုိပါ။ သို႕ေသာ္ ရက္ရက္စက္စက္ အစုလိုက္ အျပံဳလိုက္ အသတ္ခံရေသာ ဂ်ဴးမ်ားတြင္ အပစ္မဲ့ သူဂ်ဴးမ်ား(ခေလးငယ္မ်ား၊ သက္ၾကီးရြယ္အို၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အမ်ိဳးသမီးမ်ား၊ ေကာင္းရာေကာင္းေၾကာင္း လုပ္စားသူမ်ား) ပါဝင္ၾကသည္။ ဂ်ာမန္စစ္သားမ်ားက ဂ်ဴးကို လူဟုမသတ္မွတ္ၾကေတာ့ပဲ ရက္ရက္စက္စက္ အၾကင္နာမဲ့ အစုလိုက္ အျပံဳလိုက္ သတ္ၾကသည္။ နစ္ဂါဟု အေခၚခံရေသာ အာဖရိကန္-အေမရိကန္ လူမည္းမ်ားသည္လည္း ေနရာတိုင္းတြင္ အႏွိမ္ခံရသည္။ ေစာေစာပိုင္းက အေမရိကန္ လူျဖဴမ်ား၏ အျမင္တြင္ နစ္ဂါကို သူခိုး၊ ဒါးျမ၊ မုဒိန္းေကာင္၊ မေကာင္းမႈမ်ား အစံုလုပ္သူ၊ စိတ္ထားမေကာင္းသည့္ နိမ့္က်ေသာ သတၱဝါသဖြယ္ ရိုက္သြင္းခံထားရသည္။ လူမည္းမ်ားလည္း ေနရာတိုင္း ဒုကၡေပးခံခဲ့၇သည္။ ယခုအခါ သမၼတသည္ပင္ အာဖရိကန္-အေမရိကန္ ျဖစ္ေနျပီ။
ယခုအခ်ိန္တြင္ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက မြတ္စလင္ = ကုလား ဟု ထင္ျမင္ၾကသည္ (ထို႕သုိ႕လည္း ေျပာဆိုၾကသည္)။ မြတ္စလင္မ္တိုင္း ကုလားမဟုတ္၊ ကုလားတိုင္းလည္း မြတ္စလင္မ္ မဟုတ္ႏိုင္ သလို အစၥလမ္ဘာသာ သည္ ကုလားဘာသာ မဟုတ္ေပ။ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ျမန္မာစစ္စစ္ တစ္ေယာက္က အစၥလာမ္ဘာသာဝင္ ျဖစ္သြားရင္ ကုလားျဖစ္သြားသည္ေလာ စဥ္းစားရ အေတာ္က်ပ္သည္။ သူကုလားျဖစ္သြားျပီဆိုေသာ စကားကို ၾကားဘူးသည္။ ဗမာျဖစ္သြားျပီဆိုေသာ ကုလားမ်ားကိုလည္း ျမင္ဘူးသည္။
ေသျခာတာကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မြတ္စလင္မ္ႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားၾကား အဓိကရုန္းျဖစ္လို႕ ကုလားေတြကို ရိုက္ၾကေဟ့ဟုဆိုလွ်င္ ကုလားဆိုျပီး မိမိကိုယ္ကိုယ္ ဂုဏ္ယူသူေကာ၊ ကုလားဆိုျပီး သိမ္ငယ္ေနသူေကာ၊ ကုလားေသြး တဝက္ပါသူေကာ၊ ကုလားေသြး တစိတ္ပါသူေကာ၊ ကုလားမဟုတ္ပဲ ကုလားဘာသာ ကိုးကြယ္တယ္ဆိုျပီး အလုိလိုေနရင္း ကုလားျဖစ္သြားရတာေကာ၊ အသားျဖဴသူ ကုလားေကာ၊ အသားမဲသူ ကုလားေကာ၊ အသည္းေရာင္အသားဝါျဖစ္၍ အသားဝါေနသူ ကုလားေကာ၊၊ ကုလားေခါင္းစဥ္ေအာက္ ထည့္သြင္းခံရသူမ်ား အကုန္ပါဘို႕ရွိသည္။ အိႏိၵယလူမ်ိဳး ဟိႏၵဴမ်ားသည္လည္း ကုလားေခၚခံလူမ်ားထဲတြင္ပါသည္၊ သို႕ေသာ္ သူတို႕ႏွင့္ အစၥလမ္ဘာသာဝင္မ်ား မတူသည္က၊ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ဟိႏၵဴဘုရားေက်ာင္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ ဗုဒၶဆင္းတုရုပ္ ထားရွိၾကသည္။ ငါတို႕ကိုးကြယ္တဲ့အထဲမွာ မင္းတို႕ကိုးကြယ္တာလည္း ပါတယ္ဆိုတာမ်ိဳးႏွင့္ ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရး ျပသနာကို ေရွာင္သည္။ ဘုရားဆို တပါးပဲ သစၥာရွိစြာ ကိုးကြယ္ရေသာ မြတ္စလင္မ္မ်ားက ထိုသို႕ ေ႐ာခ်၍ မရေပ။
ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားက ေနရာအမ်ားစုတြင္ ရည္ညႊန္းသည့္ ဒီ “ကုလား” ဆိုေသာ စကားလံုးသည္ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးကို ကိုယ္စားျပဳျပီး ရိုးသားစြာ ေခၚျခင္းေလာ (ဥပမာ အႏၵိယအႏြယ္ဝင္မ်ားသည္ ကုလားမ်ားျဖစ္ၾကသည္ ဟု ဆိုလုိျခင္းေလာ).. သမီးေပးလိုသူ ေယာကၡမ၏ ေလးစား က်င္နာေသာ အျမင္ျဖင့္ ဟဲ့ကုလားေလးဟု ခ်စ္စနိုး ေခၚျခင္းေလာ၊ ႏွမေပးလိုသူ သူငယ္ခ်င္း၏ ခ်စ္ခင္ ရင္းနွိးစြာ ေဟ့ေရာင္ ကုလား ဟု ေခၚျခင္းေလာ၊ ေလးစား၍ ေခၚေသာ “ဆရာ” တို႕ “ေဘာ့စ္” တို႕လို အဓိပၸယ္ သက္ေရာက္သေလာ.. ဒီလိုဆိုလွ်င္ လြန္စြာေကာင္းပါ၏။
သို႕မဟုတ္ပဲ ဂ်ာမန္မ်ား၏ ဂ်ဴးကို ျမင္ေသာ အျမင္ျဖင့္ ေခၚဆိုျခင္းမ်ိဳး၊ လူမည္းမုန္းသူ အေမရိကန္ လူျဖဴမ်ား၏ ႏွိမ္ခ်၍ေခၚေသာ နစ္ဂါ လိုစကားလံုးမ်ိဳး ဆိုလွ်င္ ကုလားအေခၚခံရသူမ်ားအတြက္ အလားအလာမေကာင္း.. ထိုေလဘယ္ တပ္ခံရသူမ်ားထဲမွ မြတ္စလင္မ္ မ်ားအတြက္ အလားအလာမွာမူ ပို၍ပင္ ဆိုးျပီးရင္း ဆိုးေလေတာ့သည္သာ။
“ဟာကြာ.. ဒီပုရြက္ဆိတ္ေတြ နဲနဲအခ်ိဳေလးရွိတာနဲ႕ မရဘူး၊ အကုန္လံုးကို spray ျဖန္းျပီး ရွင္းျပစ္ရမယ္”
ပုရြက္ဆိတ္ အမဲေတြက ေျပာသည္။
“အဲဒါ ဟို အနီေကာင္ေတြေပါ့၊ အားအားရွိ သြားသြားစားေနတာ ေနာက္ျပီး သူတို႕က လူကိုလည္း ကိုက္တယ္၊ ငါတို႕က သူတို႕လို မကိုက္တတ္ဘူး၊ ငါတို႕ ကိုက္ရင္လည္း နာမွမနာပဲ၊ ငါတို႕ေတြက ေအးေဆးေနတဲ့ ေကာင္ေတြ ၊ ဒီအနီေကာင္ေတြကိုက မဟုတ္တာကိုး။ အမုန္းခံေကာင္ေတြ၊၊ ဒီေကာင္ေတြ ရွင္းသြားေတာ့ ေအးတာေပါ့”
ပုရြက္ဆိတ္အနီမ်ားကလည္း ေျပာၾကျပန္သည္။
“အဲဒါ ဟိုအမဲေကာင္ေတြနဲ႕ အေကာင္ၾကီးၾကီး ေကာင္ေတြကို ေျပာတာဟ၊ မင္းတို႕ေအးေဆးေနၾက၊ ငါတို႕က ေသးေသးေကြးေကြးဆိုေတာ့ သူတို႕သတိထားမိမွာမဟုတ္ဘူး၊ ေနာက္ ငါတို႕က ျပန္ကိုက္တတ္ေတာ့ သူတို႕ေတြေၾကာက္ၾကတယ္။”
အေကာင္ၾကီးၾကီး ခါျခင္ ေကာင္မ်ားက ေျပာျပန္သည္။
“ဟားဟားဟား ပုရြက္ဆိတ္ေတြေတာ့ ေသေတာ့မယ္၊ ငါတို႕က ခါျခင္၊ သူေျပာတဲ့အထဲမွာ ငါတို႕မပါဘူး ေအးေဆးေန၊ လြတ္တယ္”
ေနာက္ေန႕တြင္ ခ်စ္ဦးအိမ္မွ ပုရြက္ဆိတ္ အနီေကာ၊ အျဖဴေကာ၊ ခါျခင္ေတြေကာ ခ်စ္ဦးျဖန္းသည့္ spray မ်ားေအာက္တြင္ မရွဳမလွ.. ..
က်ေနာ္၏ အျမင္ႏွင့္ ခံစားမိသမွ်သက္သက္သာ.
[ကိုယ္တိုင္ေရးခ်င္းမဟုတ္ပါ၊ မိတ္ေဆြတစ္ေယာက္ ေရးထားေသာ ပိုစ္ကို ႏွစ္သက္သျဖင့္ ျပန္လည္မွ်ေဝပါသည္။]
